Kalo te përmbajtja kryesore
Vizitorë aktivë Duke u ngarkuar… · 5 min
Europort Shëngjin – dokumente dhe prezantime ndërkombëtare

 Europort Shëngjin  është një histori e dokumentuar që shtrihet në më shumë se dy dekada — nga vizioni fillestar i vitit 2005 te institucionet shqiptare dhe evropiane, Kina dhe thirrja e sotme për një shqyrtim të pavarur.

Kronologji dokumentare • 2005–2026

 Europort Shëngjin  20 VJET PYETJE PA PËRGJIGJE

Historia e dokumentuar e Lirim Muharemit — nga vizioni fillestar i zhvilluar në vitin 2005 te Qeveria Shqiptare, institucionet evropiane, Kina dhe thirrja e sotme për një hetim të pavarur

Një deklaratë personale e Lirim Muharemit dhe një përmbledhje kronologjike e projektit  Europort Shëngjin 

 Europort Shëngjin  nuk është një projekt që u shfaq dje. Zanafilla e tij daton në vitin 2005, kur Lirim Muharemi filloi të zhvillonte vizionin e një porti të ri me ujëra të thella, industrial, logjistik dhe intermodal në  Shëngjin , Shqipëri.

Ky publikim paraqet një kronologji të bazuar në dokumentet në dispozicion, dëshminë personale dhe të dhënat institucionale të disponueshme publikisht, si dhe kërkon një shqyrtim të pavarur të origjinës, autorësisë, qarkullimit dhe përdorimit të mundshëm të mëvonshëm të projektit.

Dokumentacioni i ruajtur nga Lirim Muharemi për më shumë se dy dekada përfshin:

  • 65 fletë të mëdha teknike dhe të projektit;
  • dokumente që e identifikojnë atë si investitor;
  • letra zyrtare dhe regjistra protokolli;
  • korrespondencë me përfaqësues shqiptarë dhe sllovenë;
  • korrespondencë të drejtpërdrejtë me Bankën Evropiane të Investimeve;
  • dokumentacion të lidhur me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim;
  • prezantime për investitorë të mundshëm kinezë;
  • fotografi dhe regjistrime video;
  • publikime ndërkombëtare të biznesit;
  • çmime dhe trofe fizikisht të ruajtur;
  • tri pasaporta me gjithsej 499 vula kufitare;
  • dokumente strategjike të mëvonshme shqiptare që i referohen Portit të  Shëngjin , infrastrukturës intermodale dhe “ Shëngjin  Europort”;
  • nismën e sotme institucionale që kërkon ruajtjen dhe shqyrtimin e të gjithë gjurmës dokumentare.

Ky publikim nuk është një vendim gjyqësor dhe, në vetvete, nuk përcakton përgjegjësi penale, civile apo politike.

Ai paraqet një kronologji të bazuar në dokumentet në dispozicion, dëshminë personale të Lirim Muharemit dhe të dhënat institucionale të disponueshme publikisht. Qëllimi i tij është të kërkojë një shqyrtim të pavarur të origjinës, autorësisë, qarkullimit dhe përdorimit të mundshëm të mëvonshëm të projektit.

2004–2016: TRE PASAPORTA DHE 499 VULA KUFITARE

Veprimtaria ndërkombëtare e Lirim Muharemit nuk pasqyrohet vetëm në artikuj gazetash, fotografi, çmime dhe korrespondencë zyrtare.

Janë ruajtur tri nga pasaportat e tij. Së bashku ato përmbajnë:

499 vula kufitare, hyrjeje dhe daljeje që mbulojnë periudhën nga viti 2004 deri në vitin 2016.

Dy pasaportat e para përmbajnë gjithsej 446 vula të grumbulluara gjatë afërsisht tetë viteve. Pasaporta e tretë përmban vulat e mbetura nga periudha e mëvonshme, kur numri i udhëtimeve u zvogëlua për shkak të pengesave të ndryshme personale, ligjore dhe të biznesit.

Këto pasaporta përbëjnë një dëshmi fizike dhe kronologjike të udhëtimeve të shumta ndërkombëtare të lidhura me aktivitetet e biznesit, prezantimet e projektit, takimet, kërkimin e investitorëve dhe zhvillimin e  Europort Shëngjin  dhe nismave të tjera ekonomike.

Veprimtaria ndërkombëtare e Muharemit e çoi atë në qendra të mëdha evropiane dhe botërore të biznesit, përfshirë Londrën, Luksemburgun dhe Kinën. Gjatë një pjese të kësaj periudhe ai gjithashtu punoi dhe veproi në Shenzhen.

Vetëm numri i vulave nuk provon qëllimin apo përmbajtjen e një takimi të caktuar. Megjithatë, kur shqyrtohen së bashku me letra, protokolle, ftesa, bileta, fotografi, video dhe publikime të kohës, pasaportat mund të ndihmojnë në vërtetimin nëse Muharemi ndodhej në një vend të caktuar në kohën kur u zhvillua një prezantim apo takim i dokumentuar.

Çdo paraqitje publike e pasaportave duhet të fshehë numrat e pasaportave, datat e lindjes dhe të dhëna të tjera personale të mbrojtura.

2005: VIZIONI FILLESTAR I  Europort Shëngjin 

Në vitin 2005 u zhvillua vizioni fillestar konceptual i një kompleksi të madh portual dhe logjistik në  Shëngjin .

Qëllimi nuk ishte thjesht zgjerimi i portit ekzistues lokal. Projekti u konceptua si një portë strategjike detare, industriale dhe logjistike për Shqipërinë dhe rajonin më të gjerë, e aftë të lidhte:

  • Detin Adriatik me rrugët detare evropiane dhe ndërkombëtare;
  • Shqipërinë me Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe hinterlandin më të gjerë ballkanik;
  • transportin hekurudhor, rrugor dhe detar;
  • veprimtaritë industriale dhe logjistike;
  • infrastrukturën energjetike dhe tregtare;
  • investitorët dhe institucionet financiare ndërkombëtare.

Porti synonte të bëhej një nga portat kryesore ekonomike të Shqipërisë drejt Evropës dhe botës.

Materialet e vitit 2005 përbëjnë pikën e pretenduar të nisjes së projektit. Duke pasur parasysh moshën dhe rëndësinë e tyre,  Eagle Movement  (Lëvizja e Shqiponjës) mbështet autentikimin profesional të origjinaleve, datave, autorësisë, të dhënave të porosisë dhe të gjitha regjistrimeve përkatëse në arkivat institucionale.

2007: “INVESTITORI – LIRIM MUHAREMI”

Dokumentet me titull:

“PROJEKTI KONCEPTUAL I EUROPORTIT TË  Shëngjin ”

përmbajnë identifikimin e shprehur:

“INVESTITORI – LIRIM MUHAREMI”

Ky formulim e lidh drejtpërdrejt Lirim Muharemin me  Europort Shëngjin  gjatë zhvillimit të hershëm të projektit.

Versioni i dokumentuar në këtë periudhë parashikonte afërsisht:

  • 40 milionë tonë kapacitet vjetor për përpunimin e mallrave;
  • zbatim në disa faza;
  • afërsisht 1,945 milionë metra katrorë territor portual;
  • një vlerë të parashikuar ndërtimi ose investimi prej rreth 1,448 miliardë euro.

Shifrat ndryshuan me zhvillimin e projektit. Prezantimet e mëvonshme dhe përshkrimet e infrastrukturës i referoheshin një kapaciteti prej rreth 60 milionë tonësh në vit.

Këto versione nuk duhen ngatërruar. Ato përfaqësojnë faza të ndryshme të zhvillimit të të njëjtit vizion më të gjerë portual.

65 FLETË TË MËDHA TË DOKUMENTACIONIT TEKNIK DHE ZHVILLIMOR

Koleksioni origjinal i projektit përbëhet nga 65 fletë të mëdha me përmasa afërsisht 50 × 60 centimetra. Emri i Lirim Muharemit shfaqet në dokumentacion.

Materialet trajtojnë, ndër të tjera:

  • raport teknik;
  • studime gjeologjike;
  • studim mjedisor;
  • hulumtime mbi rreziqet dhe kushtet emergjente;
  • përmbledhje teknike;
  • çështje organizative;
  • konsiderata ekonomike dhe financiare;
  • zgjidhje inxhinierike;
  • procedura operative;
  • teknologji portuale;
  • lidhje transporti;
  • veprimtari logjistike;
  • infrastrukturë komunale dhe ndërtimore;
  • zbatim në faza;
  • kapacitet dhe zhvillim të parashikuar të portit.

Pra, nuk bëhej fjalë vetëm për një emër projekti apo prezantim promovues. Ishte një koleksion i gjerë dokumentacioni teknik, organizativ dhe ekonomik që mund të krahasohet me projekte të mëvonshme shtetërore dhe ndërkombëtare.

Lirim Muharemi e ka ruajtur dokumentacionin origjinal dhe është i gatshëm ta vërë në dispozicion të institucioneve kompetente shqiptare dhe evropiane, si dhe organeve të auditimit, gjyqësore dhe hetimore.

2008–2010: PREZANTIME INSTITUCIONALE, VEPRIMTARI NDËRKOMBËTARE DHE LM&CO

Ndërmjet viteve 2008 dhe 2010 vazhdoi zhvillimi teknik, ekonomik dhe investues i projektit.

Materialet nga kjo periudhë dokumentojnë punën e LM&CO dhe prezantimet e bëra para palëve shqiptare dhe ndërkombëtare.

Muharemi nuk u paraqit vetëm si promotor i një porti. Ai veproi si sipërmarrës dhe autor i një vizioni më të gjerë ekonomik për Shqipërinë.

Puna e tij përfshinte propozime dhe ide lidhur me:

  • stabilitetin monetar;
  • investimet e huaja;
  • infrastrukturën e transportit;
  • zhvillimin industrial;
  • integrimin ekonomik rajonal;
  • pozicionin strategjik të Shqipërisë ndërmjet Adriatikut dhe hinterlandit ballkanik.

2009–2010: WORLD FINANCE 100 DHE VLERËSIMI NË LONDËR

Lirim Muharemi u përzgjodh për World Finance 100.

Në botimin World Finance 100 të janarit–shkurtit 2010 ai u identifikua si:

“LIRIM MUHAREMI — INVESTMENT & PROMOTIONS — ALBANIA”

Publikimi e lidhi atë me Kapital Invest dhe me projektin e përshkruar si “Eagle of the Adriatic” — “Shqiponja e Adriatikut”,  Europort Shëngjin .

Në Londër ai mori një certifikatë dhe një trofe prej qelqi, të cilin e përshkruan si “Pyramid of Power” — “Piramida e Fuqisë”. Janë ruajtur fotografitë, regjistrimet video dhe vetë trofeu.

Prezantimi ose regjistrimi lidhej me mjedisin e London Stock Exchange. Për saktësi të plotë duhet bërë dallimi: bëhej fjalë për një njohje të World Finance të prezantuar ose regjistruar në mjedisin e London Stock Exchange; nuk ishte një çmim i dhënë nga vetë London Stock Exchange.

Ky dallim nuk e zvogëlon rëndësinë e njohjes. Ai tregon se një vizion shqiptar i infrastrukturës dhe promotori i tij kishin fituar dukshmëri në një nga qendrat kryesore financiare të botës.

Emri i saktë zyrtar i trofeut prej qelqi duhet të konfirmohet nga mbishkrimi dhe certifikata shoqëruese përpara publikimit të katalogut përfundimtar dokumentar.

2010: “GOLDEN EAGLE OF THE ADRIATIC” — “SHQIPONJA E ARTË E ADRIATIKUT”

Në vitin 2010, Dhoma Shqiptare e Tregtisë i dha LM&CO një vlerësim për projektin  Europort Shëngjin .

Në dokumentacionin e ruajtur projekti përshkruhet si:

“projekti prestigjioz i shekullit”.

Sipas dokumentacionit të ruajtur nga Muharemi, ky vlerësim më parë u ishte dhënë vetëm ish-kryeministrit shqiptar Sali Berisha dhe Presidentit shqiptar Bamir Topi.

Në rastin e Muharemit nuk bëhej vetëm për një nominim. Dokumentet e përshkruajnë LM&CO si marrës të çmimit për  Europort Shëngjin  dhe punën në zhvillimin e projektit.

2010: WORLD FINANCE DHE EUROPEANCEO

Në maj–qershor 2010, World Finance publikoi artikullin e kopertinës:

“REVIVING THE LEK” — “RIKTHIMI I LEKUT”

EuropeanCEO prezantoi Kapital Invest dhe Lirim Muharemin me titullin:

“THE EAGLE HAS LANDED” — “SHQIPONJA KA ZBRITUR”

Këto ishin vlerësime editoriale dhe të medias së biznesit, jo çmime fizike shtesë.

Së bashku me World Finance 100, prezantimin në Londër, trofeun prej qelqi dhe njohjen nga Dhoma Shqiptare e Tregtisë, ato tregojnë se Muharemi dhe  Europort Shëngjin  kishin fituar dukshmëri ndërkombëtare përpara se një port i ri i madh në  Shëngjin  të shfaqej në dokumentet strategjike të mëvonshme shqiptare.

LIDHJA NDËRMJET SLLOVENISË DHE SHQIPËRISË

Një pjesë e rëndësishme e historisë përfaqësohet nga letrat e ish-ministrit slloven të Transportit Patrick Vlačič dhe sekretarit të shtetit Igor Jakomin, të datës 2 shtator.

Letrat janë pjesë e koleksionit dokumentar të ruajtur dhe tregojnë se Muharemi ishte në kontakt me përfaqësues të lartë të administratës sllovene të transportit.

Për një arkiv dokumentar të plotë, origjinalet duhet të publikohen me:

  • datën dhe vitin e plotë;
  • funksionin zyrtar të secilit nënshkrues;
  • marrësin;
  • numrin e protokollit ose referencës;
  • të gjitha bashkëngjitjet e përmendura;
  • përkthim zyrtar kur është e nevojshme.

Kjo do t’i lejojë publikut dhe institucioneve kompetente të përcaktojnë saktësisht çfarë u konfirmua, kujt iu prezantua projekti dhe çfarë roli luajti secili person apo institucion.

 Europort Shëngjin  u konceptua si një projekt që lidh vende, tregje, njohuri dhe kapital ndërkombëtar. Prandaj historia e tij nuk kufizohet vetëm në Shqipëri.

PAS LETRAVE: TËRHEQJA E MBËSHTETJES, INSPEKTIMET DHE GJOBAT E RËNDA FINANCIARE

Sipas Lirim Muharemit, qëndrimi i disa përfaqësuesve sllovenë më pas ndryshoi ndjeshëm.

Ai deklaron se persona që më parë kishin dhënë letra ose mbështetje institucionale u tërhoqën. Më pas pasuan procedura të shumta policore, inspektuese dhe kundërvajtëse të lidhura me aktivitetin e tij në hoteleri.

Muharemi deklaron se iu vendosën gjoba që në total arrinin në dhjetëra mijëra euro për shkelje të pretenduara lidhur me shitjen e alkoolit dhe çështje të tjera.

Sipas tij, këto procedura patën ndikim të rëndë në:

  • veprimtarinë e biznesit;
  • gjendjen financiare;
  • aktivitetet ndërkombëtare;
  • numrin e udhëtimeve që mund të kryente;
  • vazhdimin e zhvillimit të  Europort Shëngjin ;
  • jetën personale dhe familjare.

Muharemi dyshon se këto procedura mund të mos kenë qenë vetëm rezultat i zbatimit të zakonshëm dhe të paanshëm të ligjit dhe se mund të ketë pasur ndikim politik ose tjetër të papërshtatshëm.

Ai aktualisht nuk posedon prova të drejtpërdrejta që lidhin një person të caktuar me një urdhër ndaj policisë. Prandaj këtë dyshim nuk e paraqet si fakt të vërtetuar dhe nuk pretendon se Patrick Vlačič ose Igor Jakomin urdhëruan veprime policore kundër tij.

Megjithatë, ai beson se kronologjia justifikon një shqyrtim të pavarur të:

  • kur dhe pse përfundoi mbështetja e mëparshme institucionale;
  • kush nisi ose kërkoi inspektimet individuale;
  • nëse inspektimet ishin jashtëzakonisht të shpeshta ose joproporcionale;
  • nëse të njëjtat standarde u zbatuan ndaj bizneseve të krahasueshme të hotelerisë;
  • si u llogaritën gjobat totale prej dhjetëra mijëra eurosh;
  • nëse ekzistonin komunikime ndërmjet përfaqësuesve politikë, administrativë dhe policorë;
  • rezultatet përfundimtare të procedurave gjyqësore përkatëse.

Sipas Muharemit, disa nga mosmarrëveshjet dhe pasojat vazhdojnë të jenë të lidhura me procedura para gjykatave sllovene.

Kjo pjesë e historisë nuk paraqitet si provë e një komploti ose si konstatim i vërtetuar i përgjegjësisë së ndonjë personi të emëruar. Është dëshmia personale e Muharemit, e cila duhet të vlerësohet kundrejt letrave, dosjeve të inspektimit, vendimeve për gjoba dhe akteve gjyqësore.

2012–2013: BANKA EVROPIANE E INVESTIMEVE

Dosja dokumentare i referohet prezantimeve të lidhura me Bankën Evropiane të Investimeve në dhjetor 2012 dhe një vizite ose takimi në Luksemburg më 20 shkurt 2013.

Meqenëse saktësia e plotë institucionale është thelbësore,  Eagle Movement  i kërkon EIB-së të shqyrtojë:

  • regjistrat e takimeve;
  • listat e pjesëmarrësve;
  • prezantimet e marra;
  • korrespondencën me shkrim dhe elektronike;
  • referencat e regjistrimit të brendshëm;
  • çdo vlerësim teknik;
  • çdo qarkullim të mëvonshëm të dokumentacionit të projektit.

Vetë zhvillimi i një prezantimi ose takimi nuk përbën miratim financimi. Megjithatë, duhet të jetë e mundur të përcaktohet çfarë dokumentacioni u prezantua, kush e mori dhe si u trajtua më pas.

2013: FRIENDS OF EUROPE DHE “NEW BALKAN ORDER” — “RENDI I RI BALLKANIK”

Një tjetër element i rëndësishëm i dosjes dokumentare ndërkombëtare është Friends of Europe dhe publikimi evropian i politikave Europe’s World.

Edicioni veror 2013 i Europe’s World, numri 24, publikoi një artikull me titull “New Balkan Order” — “Rendi i Ri Ballkanik”.

Lirim Muharemi u identifikua si “President & CEO of LM&CO”, pra President dhe Drejtor Ekzekutiv i LM&CO.

Artikulli e lidhi atë me “ Europort Shëngjin  — Eagle of the Adriatic”, pra “ Europort Shëngjin  — Shqiponja e Adriatikut”, dhe e paraqiti projektin me kapacitet të synuar vjetor prej rreth 60 milionë tonësh.

Ky publikim është i rëndësishëm sepse e vendosi  Europort Shëngjin  në kontekstin më të gjerë ekonomik evropian dhe ballkanik.

Projekti nuk u paraqit thjesht si zgjerim i një porti lokal, por si infrastrukturë rajonale e aftë të ndikojë në tregti, logjistikë, zhvillim dhe lidhshmëri gjeopolitike në të gjithë Ballkanin.

Ai përbën një dokument publik me datë që vërteton lidhjen ndërmjet Lirim Muharemit dhe  Europort Shëngjin  përpara planeve të mëvonshme të qeverisë shqiptare dhe vlerësimeve ndërkombëtare.

2013:  Europort Shëngjin  DHE PREMTIMI PËR 300.000 VENDE PUNE

Në vitin 2013, një koalicion i udhëhequr nga Edi Rama erdhi në pushtet në Shqipëri. Gjatë asaj fushate politike dhe formimit të qeverisë së re, Partia Socialiste premtoi publikisht krijimin e 300.000 vendeve të reja të punës.

Në shtator 2013, Rama deklaroi se qeveria e tij ishte zotuar të krijonte 300.000 vende pune dhe se do të punonte “ditë e natë” për ta arritur këtë synim. Raportimet e kohës konfirmojnë se ky ishte një premtim qendror i programit të vitit 2013.

Sipas dokumentacionit të projektit të ruajtur nga Lirim Muharemi,  Europort Shëngjin  ose zgjerimi i Portit të  Shëngjin  ishte gjithashtu pjesë e programit të infrastrukturës dhe zhvillimit të qeverisë së re.

Një Europort i madh industrial dhe intermodal mund të kishte krijuar vende pune drejtpërdrejt brenda portit dhe tërthorazi në:

  • ndërtim;
  • logjistikë;
  • transport hekurudhor dhe rrugor;
  • transport detar;
  • energji;
  • magazinim;
  • prodhim;
  • tregti;
  • turizëm;
  • shërbime të lidhura.

Pavarësisht përmasës së premtimit për punësim, Shqipëria më pas përjetoi emigrim të madh, veçanërisht të të rinjve dhe qytetarëve ekonomikisht aktivë.

Muharemi vlerëson se rreth një milion shqiptarë, përfshirë një numër shumë të madh të rinjsh, u larguan nga vendi. Shifrat zyrtare ndryshojnë sipas periudhës, grupmoshës, shtetësisë dhe përkufizimit të migrimit. Për këtë arsye, shifra prej një milioni duhet të paraqitet si vlerësim i Muharemit, përveçse nëse mbështetet në publikimin përfundimtar nga një seri statistikore zyrtare e saktë.

Pyetja qendrore mbetet:

Si do të dukej Shqipëria sot nëse do të ishte ndërtuar një Europort i madh industrial, i aftë të krijonte punësim brenda vendit, në vend që kaq shumë të rinj shqiptarë të detyroheshin ta kërkonin të ardhmen e tyre jashtë?

2013:  Europort Shëngjin  — LM&CO

Dokumentet e vitit 2013 e lidhin projektin me emërtimin “ Europort Shëngjin  / LM&CO”.

Një regjistër protokolli i datës 18 tetor 2013, i identifikuar si nr. 436, raportohet se ofron një lidhje shtesë ndërmjet LM&CO, Lirim Muharemit dhe prezantimit të projektit.

Ky regjistër duhet të shqyrtohet në arkivin origjinal të institucionit kompetent.

Hetimi duhet të përcaktojë:

  • kush e mori dokumentin;
  • cilat bashkëngjitje u dorëzuan;
  • nëse ishte përfshirë dokumentacion teknik;
  • kujt iu përcollën materialet;
  • çfarë veprimesh u ndërmorën më pas.

27 NËNTOR 2013: PREZANTIMI PARA MINISTRIT EDMOND HAXHINASTO

 Europort Shëngjin  iu prezantua më 27 nëntor 2013 ministrit të atëhershëm shqiptar të Transportit dhe Infrastrukturës, Edmond Haxhinasto.

Kjo është një ngjarje qendrore në kronologji sepse tregon kontakt të drejtpërdrejtë ndërmjet promotorit të projektit dhe autoritetit shtetëror përgjegjës për infrastrukturën e transportit.

Lirim Muharemi e prezantoi projektin si investitor, nismëtar dhe mbajtës i vizionit të zhvillimit të tij.

Një prezantim para një ministri nuk është i barabartë me leje ndërtimi, koncesion ose miratim të financimit shtetëror. Megjithatë, është dëshmi e rëndësishme se institucioni kompetent qeveritar ishte në dijeni të projektit dhe identitetit të personit që e prezantonte.

24 DHJETOR 2013: LETRA MINISTRORE DREJTUAR BANKËS EVROPIANE TË INVESTIMEVE

Koleksioni dokumentar i referohet një letre të ministrit Edmond Haxhinasto të datës 24 dhjetor 2013, të lidhur me Bankën Evropiane të Investimeve.

Letra përfaqëson një lidhje të rëndësishme institucionale ndërmjet:

  • Lirim Muharemit dhe LM&CO;
  •  Europort Shëngjin ;
  • Ministrisë shqiptare të Transportit dhe Infrastrukturës;
  • Bankës Evropiane të Investimeve.

Një rindërtim i plotë kërkon shqyrtimin e protokollit dalës të ministrisë, regjistrit hyrës të EIB-së, të gjitha bashkëngjitjeve të letrës dhe çdo korrespondence të brendshme të mëvonshme.

FILLIMI I VITIT 2014: INVESTITORËT KINEZË DHE CCCC

Në fillim të vitit 2014, përfaqësues tregtarë dhe të infrastrukturës nga Kina u përmendën në lidhje me projektin, përfshirë China Communications Construction Company — CCCC.

Një prezantim ose takim me delegacionin e CCCC u zhvillua më ose rreth 28 shkurtit 2014.

CCCC është një nga kompanitë më të mëdha në botë në fushën e porteve, transportit dhe infrastrukturës së ndërtimit. Kontakti me një kompani ndërkombëtare të kësaj përmase përfaqësonte një fazë të rëndësishme në përpjekjen për zhvillimin e  Europort Shëngjin .

Megjithatë, duhet ruajtur një dallim i qartë ndërmjet:

  • prezantimit të një projekti;
  • shprehjes së interesit;
  • shqyrtimit të bashkëpunimit të mundshëm;
  • një oferte formale;
  • një marrëveshjeje detyruese;
  • një vendimi përfundimtar investimi.

Dokumentacioni mund të vërtetojë kontakte dhe prezantime, por nuk duhet interpretuar si provë e financimit përfundimtar pa dëshmi kontraktuale.

28 SHKURT 2014: LETRA E DREJTPËRDREJTË NGA BANKA EVROPIANE E INVESTIMEVE

Një dokument veçanërisht i rëndësishëm është letra e Bankës Evropiane të Investimeve e datës 28 shkurt 2014, me referencë:

OpsA/MA-3/MR/cr

Letra i drejtohej:

“LIRIM MUHAREMI & CO — for the attention of Mr Lirim Muharemi” — “në vëmendje të z. Lirim Muharemi”

Ajo i referohej drejtpërdrejt kërkesës së Muharemit për mbështetje financiare nga EIB për ndërtimin e  Europort Shëngjin .

EIB kërkoi informacion shtesë të nevojshëm për një vlerësim paraprak të pranueshmërisë dhe qëndrueshmërisë, përfshirë të dhëna mbi:

  • projektimin teknik;
  • strukturën financiare;
  • parashikimet e transportit dhe ngarkesave;
  • çështjet mjedisore;
  • rregullimet e prokurimit;
  • fizibilitetin e projektit.

Letra është dëshmi dokumentare e drejtpërdrejtë se EIB e shqyrtoi projektin të paktën në nivelin e një vlerësimi paraprak të informacionit dhe qëndrueshmërisë.

Ajo nuk provon miratimin e një kredie, financimin përfundimtar ose pranimin formal të projektit. Por provon komunikim zyrtar ndërmjet EIB-së dhe Lirim Muharemi & Co lidhur me ndërtimin e  Europort Shëngjin .

2014: “PORTI I RI I  Shëngjin ” NDËR PROJEKTET PRIORITARE TË SHQIPËRISË

Në materialet e Ministrisë shqiptare të Transportit dhe Infrastrukturës me titull “Transport Infrastructure Priority Projects 2014” shfaqet një projekt me emrin “NEW PORT OF  Shëngjin ” — “PORTI I RI I  Shëngjin ”.

Dokumenti qeveritar deklaron se ndërtimi i Portit të Ri të  Shëngjin  ishte një prioritet kryesor në Programin e Qeverisë 2013–2017.

Projekti përshkruhej si një port i madh industrial me kapacitet të synuar vjetor prej rreth 60 milionë tonësh. Dokumentacioni i referohej gjithashtu ekzistencës së një studimi fizibiliteti dhe materialeve teknike.

Ambicia ishte që objekti i ri të bëhej porti më i madh industrial i Shqipërisë dhe të merrte një rol më të madh se kapaciteti industrial ekzistues në Durrës.

Kjo është një nga pikat më të rëndësishme të kronologjisë.

Dokumentacioni i mëparshëm përdorte emrin  Europort Shëngjin . Materiali qeveritar i mëvonshëm përdorte Porti i Ri i  Shëngjin .

Ngjashmëria e emrit, vendndodhjes dhe kapacitetit nuk provon vetvetiu përvetësim të paligjshëm. Megjithatë, është e mjaftueshme për të justifikuar një krahasim teknik të pavarur të:

  • projekteve të portit;
  • planeve të vendndodhjes;
  • kapaciteteve të ngarkesave;
  • lidhjeve të transportit;
  • fazave të ndërtimit;
  • llogaritjeve ekonomike;
  • studimeve mjedisore;
  • origjinës së dokumentacionit të përdorur;
  • datave kur institucionet morën dhe qarkulluan materialet.

2014: NGA NJË TAKIM I PROPOZUAR NË HUNGARI DERI NË KINË

Sipas rrëfimit të Lirim Muharemit dhe materialeve të ruajtura, ministri Edmond Haxhinasto fillimisht përmendi një takim të ardhshëm ose vazhdim të bisedimeve në Hungari.

Diskutimet institucionale më pas vazhduan në nivelin më të lartë ndërmjet Shqipërisë dhe Kinës.

Rendi i saktë i ngjarjeve — përfshirë kush propozoi secilin takim, cilët persona morën pjesë dhe çfarë dokumentacioni u qarkullua — duhet të përcaktohet nga protokollet ministrore, korrespondenca, videot dhe raportimet e gazetave të kohës.

SHTATOR 2014: EDI RAMA DISKUTON PORTIN E  Shëngjin  NË KINË

Në vitin 2014 Edi Rama ishte Kryeministër i Shqipërisë dhe Edmond Haxhinasto ministër i Transportit dhe Infrastrukturës.

Nga 9 deri më 12 shtator 2014, Rama mori pjesë në takimin Summer Davos të Forumit Ekonomik Botëror në Tianjin, Kinë. Më 10 shtator ai u takua me kryeministrin kinez Li Keqiang.

Raporti zyrtar i qeverisë kineze konfirmon se dy kryeministrat diskutuan bashkëpunimin në infrastrukturë, energji, bujqësi dhe fusha të tjera të zhvillimit ekonomik.

Me rëndësi të veçantë është deklarata e Ramës e raportuar nga mediat shqiptare më 11 shtator 2014.

Rama njoftoi se kryeministri kinez i kishte propozuar Qeverisë Shqiptare një grant prej:

10 MILIONË JUANË KINEZË

Granti u përshkrua publikisht si financim për një projekt që synonte transformimin e sistemit arsimor shqiptar përmes inovacionit.

Në të njëjtën deklaratë Rama tha se dy kryeministrat kishin diskutuar edhe Portin e  Shëngjin , të cilin e përshkroi si një projekt të madh për të cilin kishte interes konkret. Deklarata u raportua në atë kohë nga Top Channel.

Kjo krijon një lidhje të drejtpërdrejtë dhe të verifikueshme ndërmjet vizitës së Kryeministrit shqiptar në Kinë dhe një projekti të madh portual në  Shëngjin .

Deklarata erdhi vetëm disa muaj pas:

  • prezantimit të  Europort Shëngjin  nga Muharemi para ministrit Haxhinasto;
  • letrës ministrore drejtuar EIB-së;
  • përgjigjes së drejtpërdrejtë të EIB-së për Lirim Muharemi & Co;
  • kontakteve me përfaqësues kinezë të infrastrukturës;
  • shfaqjes së “Portit të Ri të  Shëngjin ” ndër projektet prioritare të infrastrukturës së Shqipërisë.

Prandaj lind një pyetje legjitime:

Cilin projekt portual të  Shëngjin  ia paraqiti Edi Rama kryeministrit kinez si një projekt të madh që po tërhiqte interes konkret? Kush e përgatiti dokumentacionin e përdorur në ato bisedime dhe a lidhej ai me projektin e zhvilluar dhe të prezantuar më parë si  Europort Shëngjin ?

 Eagle Movement  nuk pretendon pa prova se granti prej 10 milionë juanësh ishte menduar për Europortin ose ishte fshehur në mënyrë të paligjshme. Granti u përshkrua publikisht si mbështetje për një nismë në arsim.

Megjithatë, granti dhe interesi konkret kinez për Portin e  Shëngjin  u përmendën publikisht në të njëjtën deklaratë.

Prandaj është legjitime të kërkohet publikimi i:

  • programit të plotë të delegacionit shqiptar;
  • listës së anëtarëve të delegacionit;
  • regjistrit të takimit Rama–Li Keqiang;
  • të gjitha materialeve për Portin e  Shëngjin  të paraqitura palës kineze;
  • origjinës së dokumentacionit teknik dhe ekonomik;
  • komunikimeve ndërmjet ministrisë, Kryeministrisë dhe kompanive kineze;
  • regjistrave që tregojnë marrjen, qëllimin dhe përdorimin e grantit prej 10 milionë juanësh.

Kronologjia është e qartë.  Europort Shëngjin  iu prezantua institucioneve shqiptare dhe ndërkombëtare. Më vonë, një projekt i quajtur Porti i Ri i  Shëngjin  u shfaq ndër prioritetet shtetërore. Në shtator 2014, Kryeministri shqiptar konfirmoi publikisht interes konkret kinez për një projekt të madh portual në  Shëngjin .

Nëse këto ishin projekte të ndryshme apo prezantime të njëpasnjëshme të të njëjtit koncept bazë, kjo mund të përcaktohet vetëm duke krahasuar dokumentet.

31 KORRIK 2018: NJË PORT INTERMODAL NË PLANIN STRATEGJIK TË QEVERISË

Më 31 korrik 2018, Këshilli i Ministrave i Shqipërisë miratoi Vendimin nr. 480.

Në kuadrin strategjik shtetëror deri në vitin 2030, qeveria iu referua ndërtimit të një porti intermodal në  Shëngjin :

“Ndërtimi i një porti intermodal në  Shëngjin ”

Shumë vite pas projektit origjinal të Muharemit dhe prezantimeve institucionale, ideja e një porti të madh intermodal në  Shëngjin  u shfaq kështu në një strategji zyrtare të qeverisë shqiptare.

Vendimi nuk e identifikon origjinën e konceptit dhe nuk provon se dokumentacioni i Muharemit është përdorur.

Megjithatë, krijon një lidhje të rëndësishme kronologjike dhe përmbajtësore që duhet shqyrtuar.

Pyetja qendrore është:

Si evoluoi koncepti i dokumentuar si  Europort Shëngjin  në vitet 2005–2007 në një plan zyrtar qeveritar për një port intermodal në  Shëngjin  në vitin 2018?

2019: NJË DOKUMENT I LIDHUR ME EBRD-NË PËRDOR EMRIN “ Shëngjin  EUROPORT”

Në vitin 2019, emri i projektit u shfaq sërish në një vlerësim të përgatitur në lidhje me Projektin 50123 të Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim.

Vlerësimi përmban një seksion të veçantë me titull “ Shëngjin  EUROPORT”.

Aty thuhet:

“The  Shëngjin  Europort is a proposed development of the Port of  Shëngjin .” — “ Shëngjin  Europort është një zhvillim i propozuar i Portit të  Shëngjin .”

Projekti përshkruhet si një zhvillim portual i propozuar dhe si një port i mundshëm i madh industrial për Shqipërinë.

Karakteristikat e përshkruara përfshijnë:

  • rreth 60 milionë tonë kapacitet vjetor;
  • rëndësi ekonomike rajonale;
  • lidhje transporti me Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe hinterlandin më të gjerë ballkanik;
  • lidhje në zonën e Rencit;
  • dy tunele si pjesë e lidhjeve më të gjera të transportit;
  • funksione të mëdha industriale dhe logjistike.

Vlerësimi regjistroi gjithashtu se në kohën e hartimit të tij nuk ishte bërë ende asnjë investim në projekt.

Kjo nuk ishte një letër e EBRD-së drejtuar drejtpërdrejt Lirim Muharemit dhe nuk vërteton se EBRD financoi  Europort Shëngjin .

EBRD ishte e lidhur me projektin rrugor ose të infrastrukturës për të cilin Europorti konsiderohej një zhvillim i mundshëm kumulativ që ndikonte në zonën më të gjerë.

Megjithatë, dokumenti është jashtëzakonisht i rëndësishëm për një arsye tjetër.

Rreth katërmbëdhjetë vjet pas fillimit të  Europort Shëngjin  dhe disa vite pasi Muharemi e kishte prezantuar atë para Ministrisë shqiptare, EIB-së dhe palëve kineze, dokumentacioni i lidhur me EBRD-në përmbante sërish:

  • emrin “ Shëngjin  Europort”;
  • kapacitetin prej 60 milionë tonësh në vit;
  • lidhjet rajonale të transportit;
  • zonën e Rencit;
  • dy tunele lidhëse;
  • funksionin industrial dhe logjistik të projektit.

Këto karakteristika ishin shfaqur më parë në materialet e  Europort Shëngjin  dhe në artikullin “New Balkan Order” të Europe’s World në vitin 2013.

Kjo ngre disa pyetje:

Nga cili burim origjinal e morën autorët emrin “ Shëngjin  Europort”?

Kush dha shifrën prej 60 milionë tonësh në vit?

Cili studim dha informacionin për lidhjet rajonale, zonën e Rencit dhe dy tunelet?

A u përdor dokumentacioni i dorëzuar më parë nga Lirim Muharemi institucioneve shqiptare?

Pse projekti në vitin 2019 vazhdonte të përshkruhej si një zhvillim i propozuar në të cilin nuk ishte bërë investim?

A ishin EBRD, Fondi Shqiptar i Zhvillimit dhe autorët në dijeni të origjinës së konceptit dhe rolit të Muharemit?

 Eagle Movement  i kërkon EBRD-së, Fondit Shqiptar të Zhvillimit dhe institucioneve kompetente shqiptare të bëjnë publike:

  • të gjitha burimet e përdorura;
  • institucionin porositës dhe autorët e vlerësimit;
  • të gjithë dokumentacionin teknik bazë;
  • komunikimet lidhur me seksionin “ Shëngjin  Europort”;
  • identitetin e personave që dhanë informacionin;
  • të gjitha studimet e mëparshme mbi të cilat u bazua përshkrimi.

Dokumenti i vitit 2019 nuk provon se EBRD përvetësoi ose financoi projektin e Muharemit.

Por provon diçka shumë të rëndësishme: emri  Shëngjin  Europort dhe karakteristikat e tij kryesore teknike mbetën të pranishme shumë vite më vonë në një mjedis profesional zyrtar të lidhur me një institucion të madh financiar evropian.

Prandaj duhet të përcaktohet origjina e këtij informacioni.

NGA  Europort Shëngjin  TE PORTO ROMANO

Në vitet e mëvonshme Shqipëria filloi të promovonte projekte të tjera të mëdha portuale dhe logjistike, veçanërisht zhvendosjen e veprimtarive tregtare nga Porti ekzistues i Durrësit në një objekt të ri në Porto Romano.

 Eagle Movement  nuk pretendon se Porto Romano është identik me  Europort Shëngjin . Vendndodhja dhe elementet individuale ndryshojnë.

Megjithatë, ngjashmëritë në përmasa, qëllim industrial, lidhje logjistike, planifikim intermodal dhe rend kronologjik krijojnë interes publik legjitim për një krahasim të pavarur.

Ky krahasim duhet të përcaktojë:

  • cilat zgjidhje ishin zhvilluar tashmë brenda  Europort Shëngjin ;
  • cilat institucione morën dokumentacionin origjinal;
  • si u shfaq projekti më vonë në strategjitë qeveritare;
  • nëse ndonjë element u transferua në projekte të tjera;
  • si u përcaktua autorësia e zgjidhjeve të mëvonshme;
  • nëse u respektuan të drejtat e promotorit dhe investitorit origjinal.

Këto nuk janë akuza të paracaktuara. Janë pyetje që mund të marrin përgjigje vetëm nga dokumentet arkivore dhe një krahasim teknik i pavarur.

2026: PORTO ROMANO NË NGËRÇ — SHQIPËRIA MES NJË PORTI TË VJETËR DHE NJË PORTI TË RI QË ENDE NUK EKZISTON

Gjendja aktuale e Porto Romanos ngre pyetje serioze për vendimin që funksionet tregtare të fillonin të tërhiqeshin nga Porti ekzistues i Durrësit përpara se porti zëvendësues tregtar të ishte përfunduar dhe bërë funksional.

Qeveria Shqiptare planifikoi t’i zhvendoste operacionet portuale tregtare rreth nëntë kilometra në veri të Durrësit, në Porto Romano.

Porti ekzistues i Durrësit më pas synohej të transformohej në projektin turistik, të marinës dhe pasurive të paluajtshme Durrës Yachts & Marina.

Më 2 shtator 2026, megjithatë, ekzistonte një dallim i madh ndërmjet premtimit dhe realitetit.

Dy procedura tenderi, dy anulime

Tenderi ndërkombëtar për fazën e parë të Porto Romanos, me vlerë rreth 39,3 miliardë lekë — afërsisht 393–400 milionë euro — u shpall fillimisht në korrik 2024.

Procedura u anulua pasi ofertat e paraqitura u konsideruan të papërshtatshme.

Një tender i dytë u hap në fund të dhjetorit 2024. Edhe kjo procedurë u shoqërua me kundërshtime, skualifikim të konkurrentëve ndërkombëtarë dhe pyetje rreth procesit të vlerësimit të ofertave.

Në mars 2026, edhe procedura e dytë u anulua pasi mbeti vetëm një ofertues.

Rezultati është i qartë:

Porti i ri tregtar që duhej të merrte operacionet e Durrësit nuk është ndërtuar.

Projekti ndodhet në një ngërç infrastrukturor dhe institucional.

Dosja e tenderit dhe SPAK

Në shkurt 2026, Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar — SPAK — sekuestroi dokumentacion të lidhur me tenderin e Porto Romanos.

Sekuestrimi i dokumenteve nuk vërteton vetvetiu korrupsion ose përgjegjësi penale të ndonjë personi.

Ai tregon se pyetjet rreth procedurës ishin mjaft serioze për t’u shqyrtuar nga autoriteti i specializuar shqiptar kundër korrupsionit.

 Eagle Movement  nuk deklaron se korrupsioni është provuar. Ajo pyet:

  • Pse dështuan dy procedura të mëdha ndërkombëtare tenderi?
  • Pse u përjashtuan ofertues të njohur ndërkombëtarisht?
  • Kush i përgatiti kushtet e tenderit?
  • Kush i vlerësoi ofertat?
  • A ishte procesi i hapur, konkurrues dhe i paanshëm?
  • Sa para publike janë shpenzuar tashmë pa filluar ndërtimi?
  • Kush do të mbajë përgjegjësi për vonesat dhe pasojat ekonomike?

Raporti i Komisionit Evropian për Shqipërinë për vitin 2025 regjistroi gjithashtu se ndërtimi ende nuk kishte filluar në kohën e vlerësimit, megjithëse procedura e parakualifikimit kishte avancuar.

Një vendndodhje që kërkon gërmime dhe rikuperim të gjerë të tokës

Porto Romano nuk është një vendndodhje natyrore e përfunduar me ujë të thellë ku operacionet e mëdha tregtare mund të fillojnë pa punime të gjera paraprake.

Projekti kërkon:

  • thellim të kanalit të hyrjes dhe basenit portual;
  • diga mbrojtëse dhe veshje bregore;
  • mure të reja të kalatës;
  • rikuperim dhe mbushje të tokës;
  • sheshe terminalesh kontejnerësh;
  • lidhje të reja rrugore dhe hekurudhore.

Kjo nuk do të thotë se teknikisht aty nuk mund të ndërtohet një port.

Do të thotë se vendndodhja kërkon inxhinieri detare të vështirë, të kushtueshme dhe që kërkon kohë, si dhe ndërhyrje të mëdha në mjedisin bregdetar.

Muharemi e përshkruan vendin në mënyrë kritike si një zonë të cekët, kënetore ose të ngjashme me lagunën. Në terma teknikë, formulimi më i saktë është se thellësia natyrore dhe kushtet e terrenit kërkojnë gërmime të gjera, stabilizim, rikuperim toke dhe infrastrukturë mbrojtëse.

Porti i vjetër po transformohet ndërsa zëvendësuesi nuk është gati

Rreziku më i madh për Shqipërinë lind nëse kapaciteti në Portin ekzistues të Durrësit zvogëlohet ose hiqet ndërsa Porto Romano mbetet i pandërtuar.

Autoritetet shqiptare njoftuan se e gjithë veprimtaria tregtare në fund do të transferohej nga Durrësi. Megjithatë, pas dy procedurave të dështuara të tenderit, vendi ende nuk e ka objektin zëvendësues të përfunduar që nevojitet për të marrë të gjithë këtë trafik.

Nëse terminalet në Durrës zvogëlohen më shpejt sesa ndërtohet kapaciteti zëvendësues, pasojat mund të përfshijnë:

  • ulje të kapacitetit kombëtar të përpunimit të ngarkesave;
  • vonesa në importe dhe eksporte;
  • kosto më të larta logjistike;
  • devijim të ngarkesave drejt porteve në vende të tjera;
  • humbje të klientëve dhe partnerëve ndërkombëtarë;
  • dobësim të konkurrueshmërisë;
  • dëm ekonomik të drejtpërdrejtë dhe afatgjatë për Shqipërinë.

Muharemi deklaron se një pjesë e konsiderueshme e kapacitetit të terminaleve që më parë funksiononte në Durrës nuk është më aktive dhe se ekziston presion i mëtejshëm për heqjen e veprimtarive të mbetura tregtare.

Shkalla e saktë e çdo reduktimi duhet të përcaktohet përmes të dhënave operative publike të Autoritetit Portual Durrës. Autoriteti duhet të publikojë një krahasim vjetor që tregon:

  • terminalet aktive;
  • vëllimet e ngarkesave;
  • disponueshmërinë e vendeve të ankorimit;
  • anijet e shërbyera;
  • kapacitetin e hequr ose të transferuar;
  • të ardhurat dhe trafikun e humbur.

Çfarë tha Mohamed Alabbar?

Mohamed Alabbar lidhet kryesisht me transformimin e Portit ekzistues të Durrësit në Durrës Yachts & Marina. Ai nuk është kontraktori i përzgjedhur për ndërtimin e portit të ri tregtar në Porto Romano.

Në gusht 2026, mediat shqiptare i interpretuan komentet publike që i atribuoheshin Alabbar si një pranim se projekti i marinës së Durrësit ishte nisur ose avancuar shumë shpejt, përpara se të zgjidheshin të gjitha çështjet kryesore.

Këto raportime nuk vërtetojnë se Alabbar është tërhequr përfundimisht nga projekti dhe as se ka pranuar përgjegjësi për dështimin e tenderit të Porto Romanos.

Megjithatë, ato përforcojnë nevojën për të shqyrtuar nëse vendimi për transformimin e portit ekzistues tregtar u mor para kohe.

Qeveria Shqiptare duhet të publikojë:

  • të gjitha kontratat aktuale dhe ndryshimet me investitorët privatë;
  • afatin real të zbatimit për Durrës Yachts & Marina;
  • detyrimet e shtetit dhe investitorëve;
  • kushtet që rregullojnë zhvendosjen e veprimtarive tregtare;
  • pasojat e vonesave në Porto Romano;
  • vlerësimin e tokës publike dhe pasurive të tjera shtetërore;
  • ndarjen e kostove, rreziqeve dhe të ardhurave të ardhshme.

Shqipëria mes dy porteve

Shqipëria tani përballet me një kundërthënie të rrezikshme:

Porti ekzistues tregtar i Durrësit synon t’i lërë vendin një zhvillimi turistik dhe të pasurive të paluajtshme. Porti i ri tregtar në Porto Romano, i cili duhet ta zëvendësojë, mbetet i pandërtuar pas dy procedurave të dështuara të tenderit.

Kjo nuk është më vetëm një debat për një vizion të ardhshëm. Është një rrezik aktual strategjik dhe ekonomik.

Muharemi beson se asnjë port tregtar funksional nuk duhet të ishte çmontuar, zvogëluar ose angazhuar për përdorim tjetër përpara se të sigurohej një zëvendësues i verifikuar teknikisht, plotësisht i financuar dhe funksional.

Pikërisht për këtë arsye historia e  Europort Shëngjin  është bërë sërish relevante.

 Europort Shëngjin  u konceptua në vitin 2005 si një zhvillim i madh industrial, logjistik dhe intermodal. Ai kishte një vizion teknik të dokumentuar, prezantime ndërkombëtare dhe dëshmi të interesit nga palë evropiane dhe kineze.

Në vend të një vazhdimi transparent ose vlerësimi të pavarur të atij projekti të hershëm, Shqipëria më vonë zgjodhi një drejtim tjetër.

Sot porti ekzistues tregtar është nën presionin e rizhvillimit, ndërsa zëvendësuesi i propozuar nuk ka një tender ndërtimi të përfunduar me sukses dhe është bërë objekt shqyrtimi institucional.

 Eagle Movement  nuk pretendon si fakt të vërtetuar se dokumentacioni i Europortit është vjedhur ose se Porto Romano është kopje.

Ajo pretendon se braktisja, refuzimi ose transformimi i pashpjeguar i një zgjidhjeje të zhvilluar profesionalisht më herët mund të ketë kontribuar në gjendjen ku ndodhet Shqipëria sot.

Një gabim strategjik historik?

Çështja nuk është më vetëm se kush e propozoi i pari një port të madh industrial.

Pyetja është nëse Shqipëria ka humbur vite, mundësi investimi, kapacitet tregtar dhe zhvillim ekonomik për shkak të vendimeve jo transparente, renditjes së gabuar të projekteve dhe dështimit për ta shqyrtuar në mënyrë transparente një koncept tashmë të zhvilluar.

Nëse  Europort Shëngjin  ishte teknikisht i papërshtatshëm, institucionet duhet të publikojnë vlerësimet profesionale mbi bazën e të cilave u refuzua.

Nëse ishte i përshtatshëm, duhet të shpjegojnë pse nuk u vazhdua.

Nëse zgjidhjet e tij u përdorën më vonë, duhet të përcaktohet origjina e tyre dhe të njihet autorësia.

Nëse Porto Romano mbetet zgjidhja më e mirë, Qeveria duhet të bëjë publik:

  • një afat realist ndërtimi;
  • financimin e siguruar;
  • kërkesat për thellësi dhe gërmime;
  • dokumentacionin e plotë të tenderit;
  • ndikimet mjedisore;
  • planin për funksionim të pandërprerë portual;
  • koston reale ekonomike të vonesave.

Shqipërisë nuk i duhet një slogan tjetër.

Asaj i duhet një port funksional, kontrata transparente, mbrojtja e pasurisë publike, përgjegjshmëri për paratë publike dhe e vërteta e plotë dokumentare.

2026: NISMA PUBLIKE DHE INSTITUCIONALE E  Eagle Movement 

Në vitin 2026,  Eagle Movement  përgatiti një nismë të dokumentuar që kërkon shqyrtim institucional të historisë së  Europort Shëngjin .

Nisma kërkon shqyrtim nga:

  • institucionet kompetente shtetërore shqiptare;
  • Banka Evropiane e Investimeve;
  • Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim;
  • organet kompetente të Bashkimit Evropian;
  • Zyra Evropiane Kundër Mashtrimit — OLAF;
  • organe të tjera kompetente të auditimit, mbikëqyrjes, financiare dhe hetimore.

Qëllimi nuk është që  Eagle Movement  të deklarojë se mashtrimi, korrupsioni ose përvetësimi i paligjshëm janë provuar tashmë.

Qëllimi është:

të ruhen dokumentet dhe arkivat përkatëse;

të rindërtohet lëvizja e plotë e dokumentacionit të projektit;

të verifikohen datat, autorësia dhe marrësit;

të krahasohen zgjidhjet teknike origjinale dhe ato të mëvonshme;

të përcaktohet roli i institucioneve shtetërore dhe ndërkombëtare;

të mbrohen të drejtat e promotorit dhe investitorit origjinal;

t’i paraqitet publikut një histori e verifikueshme e projektit.

Dokumenti EM-EUS-BIT-NOD-01/2026 përfaqëson një nismë institucionale të veçantë dhe duhet të shqyrtohet së bashku me anekset e tij provuese. Ai nuk e zëvendëson dokumentacionin historik origjinal.

KUSH ËSHTË LIRIM MUHAREMI NË KËTË HISTORI?

Lirim Muharemi nuk është një vëzhgues i jashtëm që u shfaq vetëm pas publikimit të planeve qeveritare.

Dosja dokumentare e identifikon ose e paraqet atë si:

  • investitor;
  • nismëtar;
  • mbajtës të projektit;
  • President dhe Drejtor Ekzekutiv të LM&CO;
  • autor ose zhvillues të një vizioni më të gjerë ekonomik;
  • personin që e prezantoi projektin para institucioneve shqiptare dhe ndërkombëtare.

Emri i tij lidhet me:

  • dokumentacionin origjinal të projektit;
  • prezantimet ministrore;
  • Bankën Evropiane të Investimeve;
  • Friends of Europe dhe Europe’s World;
  • World Finance;
  • EuropeanCEO;
  • Dhomën Shqiptare të Tregtisë;
  • kontaktet kineze në infrastrukturë;
  • regjistrin e ruajtur të udhëtimeve ndërkombëtare.

Për më shumë se njëzet vjet ai ruajti planet origjinale, korrespondencën, publikimet, fotografitë, videot, çmimet dhe pasaportat.

Ai nuk i kërkon publikut ta pranojë interpretimin e tij pa verifikim.

Ai kërkon diçka më themelore:

Hapni dokumentet. Krahasojini. Përcaktoni origjinën e tyre. Ndiqni rrugën e tyre. Lejoni që e vërteta të verifikohet në mënyrë të pavarur.

PYETJET TË CILAVE INSTITUCIONET DUHET T’U PËRGJIGJEN

Kur e morën për herë të parë institucionet shqiptare dokumentacionin e  Europort Shëngjin ?

Cilat ministri, zyrtarë, këshilltarë dhe persona të tjerë kishin qasje në të?

Cilat bashkëngjitje shoqëruan prezantimet e viteve 2012, 2013 dhe 2014?

A ekzistojnë regjistra të plotë të komunikimeve me EIB, EBRD dhe kompanitë kineze?

Si u shndërrua “ Europort Shëngjin ” në “Porti i Ri i  Shëngjin ” në prezantimet qeveritare?

Cilin projekt diskutoi Edi Rama me kryeministrin kinez në shtator 2014?

Çfarë iu paraqit palës kineze dhe kush e përgatiti?

Cila është origjina e emërtimit “ Shëngjin  Europort” në vlerësimin e lidhur me EBRD-në të vitit 2019?

Ku e morën autorët shifrën prej 60 milionë tonësh, lidhjen e Rencit dhe konceptin e dy tuneleve?

A u përdorën në projekte të mëvonshme zgjidhje teknike, organizative ose ekonomike origjinale?

A u respektuan të drejtat e Lirim Muharemit si investitor dhe promotor i emëruar i projektit?

Çfarë marrëdhënieje, nëse ka, ekziston ndërmjet  Europort Shëngjin , planit qeveritar të vitit 2018 për një port intermodal dhe projekteve të mëvonshme portuale shqiptare?

Pse Porti ekzistues i Durrësit iu nënshtrua rizhvillimit përpara se Porto Romano të përfundonte?

Cilat janë pasojat aktuale operative të zvogëlimit të kapacitetit tregtar në Durrës?

Pse dështuan dy procedura tenderi për Porto Romanon?

Çfarë dokumentacioni është kërkuar ose sekuestruar nga SPAK dhe cili është statusi aktual i këtij shqyrtimi?

Sa para publike janë shpenzuar për plane, procedura dhe punë përgatitore pa u ndërtuar porti i ri tregtar?

A mund të hartohet një kronologji e plotë e qarkullimit dhe përdorimit të dokumentacionit të Europortit?

Pse një projekt me potencial për krijimin e shumë vendeve të punës nuk u zbatua kurrë në formën e tij të prezantuar fillimisht?

NUK KËRKOJMË BESIM TË VERBËR — KËRKOJMË VERIFIKIM

 Eagle Movement  nuk i kërkon askujt t’i pranojë këto përfundime vetëm mbi bazën e një deklarate publike.

Ne kërkojmë:

  • shqyrtimin e dokumentacionit origjinal;
  • një krahasim teknik të pavarur;
  • hapjen e arkivave institucionale shqiptare dhe evropiane;
  • konfirmimin e takimeve dhe regjistrave të protokollit;
  • gjurmueshmëri të plotë të të gjitha materialeve të dorëzuara;
  • zbulimin e burimeve të përdorura në përshkrimet e mëvonshme të projektit;
  • shqyrtimin e komunikimeve me palët kineze;
  • rishikimin e historisë së tenderit të Porto Romanos;
  • mbrojtjen e autorësisë dhe të drejtave të investitorit;
  • përgjegjshmëri për vendimet që ndikojnë në infrastrukturën strategjike portuale të Shqipërisë.

Nëse çdo procedurë ishte e ligjshme dhe e rregullt, një shqyrtim i pavarur do ta konfirmojë këtë.

Nëse kanë ndodhur parregullsi, institucionet kompetente duhet t’i përcaktojnë ato përmes dokumenteve, provave dhe procedurave ligjore.

NJË PROJEKT QË MBIJETOI PËR MË SHUMË SE DY DEKADA

 Europort Shëngjin  nuk është vetëm historia e një porti.

Është historia e një projekti që filloi në vitin 2005.

Një projekt i zhvilluar në 65 fletë të mëdha teknike.

Një projekt në të cilin fjalët:

“INVESTITORI – LIRIM MUHAREMI”

u vendosën pranë emrit të promotorit të tij.

Një projekt i prezantuar para ministrave, institucioneve financiare evropiane, Friends of Europe, medias ndërkombëtare të biznesit dhe përfaqësuesve kinezë të infrastrukturës.

Një projekt për të cilin Lirim Muharemi dhe LM&CO morën njohje shqiptare dhe ndërkombëtare.

Një projekt emri dhe karakteristikat kryesore zhvillimore të të cilit u shfaqën sërish më vonë në dokumente shqiptare dhe ndërkombëtare.

Një projekt që mund të kishte mbështetur rritjen industriale, lidhshmërinë rajonale dhe punësimin.

Dhe mbi të gjitha, një histori që ende nuk ka marrë një përgjigje të plotë institucionale.

Pas më shumë se njëzet vjetësh, ka ardhur koha që dokumentet të mblidhen në një vend, të rindërtohet rruga e tyre dhe historia e plotë t’i paraqitet publikut.

Dokumentet ekzistojnë.

Datat ekzistojnë.

Letrat ekzistojnë.

Çmimet ekzistojnë.

Tre pasaportat dhe 499 vulat kufitare ekzistojnë.

Projekti ekziston.

Tani institucionet duhet të përgjigjen.

Lirim Muharemi
Nismëtar dhe Investitor i  Europort Shëngjin 
Themelues i  Eagle Movement 
 Eagle Movement 
Për të vërtetën, transparencën, përgjegjshmërinë dhe një Shqipëri të re.
www.eaglemovement.org

Shpërndaje: Facebook X LinkedIn WhatsApp

Lini një koment

Adresa juaj e emailit nuk do të publikohet. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *